Hazırlayan Suat GÖK
Batman Üniversitesi Akademik Arşiv Sistemi Politikası


BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

Madde 1-(1) Bu politika, bir açık erişim platformu geliştirilerek, Batman Üniversitesi Mensuplarının bilimsel makale, bildiri, proje raporu, ders materyali, tez gibi yayınlarının ,Batman Üniversitesi Açık Arşivi'nde arşivlenebilmesi ve bu kaynakların tüm paydaşlara telif haklarına dikkat edilecek şekilde sunulması amacıyla hazırlanmıştır.

Batman Üniversitesi Mensupları tarafından gerçekleştirilmiş dağınık ortamda bulunan akademik çalışmaların (makale, kitap/ kitap bölümleri, tez, proje, rapor, konferans bildirileri/sunumlar, teknik dokümanlar, veri setleri, afiş, video kaydı vb.) uzun vadede derlenmesi korunması ve mümkün olan en geniş çevrelerde erişime sunulması için Kurumsal Akademik Arşiv sistemelerinde arşivlenmesini sağlar.

(2) Bu politika, Batman Üniversitesi tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak desteklenen tüm akademik çalışmaları kapsar.

(3) Batman Üniversitesi Mensuplarının Batman Üniversitesi dışında gerçekleştirdikleri çalışmaları istenirse bu arşivde saklanabilir. Eğer bir Batman Üniversitesi Mensubunun akademik çalışması daha önce farklı bir açık erişim arşivinde depolanmışsa Batman Üniversitesi Açık Erişim Arşivi'nde yeniden saklanmasına gerek yoktur. Ancak, araştırmacının tercih etmesi halinde söz konusu çalışma, Batman Üniversitesi Batman Açık Erişim Arşivi'nde saklanabilir.

Dayanak

Madde 3-(1) Bu politika metni Yükseköğretim Kurulu Yükseköğretim Açık Erişim ve Kurumsal Arşiv Politikası'na dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4(1) Bu poltikada geçen,

(a) Açık Erişim:Bir Batman Üniversitesi Mensupları tarafından gerçekleştirimiş akademik çalışmaya ücret ödemeden, engellenmeden, internet aracılığıyla ücretsiz olarak erişebilmeyi,

(b) Açık Arşiv: Batman Üniversitesi Mensuplarının bilimsel makale, bildiri metinleri, proje raporu, ders materyali, tez gibi yayınlarının bulunduğu Batman Üniversitesi Arşivini,

(c) Akademik Arşiv: Batman Üniversitesi Mensuplarının araştırmaları, aldıkları fonlar ve yaratıcı faaliyetleri sonucu ortaya çıkan tüm çalışmların arşivlenerek, açık erişime sunulmasını,

(ç) Ambargo:Araştırma sonuçlarının belli bir süre (6-12 ay) erişime kapalı tutulmasını,

(d) Arşivleme: Akademik çalışmaların Batman Üniversitesi Arşiv sisteminde depolanma sürecini,

(e) Batman Üniversitesi Mensubu: Batman Üniversitesş Akademisyenleri, Personeli ve Öğrencilerini

(f) İvedi Arşivleme/Opsiyonel Erişim: Akademik çalışmların hakem denetiminden geçmiş biçimlerininin ivedilikle Batman Üniversitesi Açık Erişim sisteminde arşivlenmesi ve erişime açılması sürecini,

(g) Kişisel Arşivleme: Bir Batman Üniversitesi Mensubunun entellektüel katkı sağladığı çalışmasının Batman Açık Arşivi'nde depolanmasını,

(ğ) Kurumsal Akademik Arşiv: Batman Üniversitesi Mensuplarının araştırmaları, aldıkları fonlar ve yaratıcı faaliyetleri sonucu ortaya çıkan tüm çalışmaların arşivlenerek açık erişime sunulduğu sistemi,

(h) Kütüphane: Batman Üniversitesi Kütüphanesini,

(ı) Rektörlük: Batman Üniversitesi Rektörlüğünü

ifade eder.

İlkeler

Madde 5- (1) Her Batman Üniversitesi Mensubunun, entellektüel katkı sağladığı tüm akademik çalışmların son versiyonları Batman Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşiv Sistemi'nde ivedi olarak depolanır.

(2) Ambargo vb. koşullar nedeniyle sınırlandırılmış ve ya tamamen engellenmiş bazı bireysel çalışmalar bu ilkenin dışındadır.

-Kütüphane, akademik çalışmlarını Açık Arşivde depolayan Batman Üniversitesi Mensupları ile birlikte çalışır.

-Kütüphane, Açık Arşivde yer alan tüm akademik çalışmların derlenmesinin ve uzun dönemli korunmasının güvenli depolama ile gerçekleştirilmesini koordine eder.

-Batman Üniversitesi Mensupları yukarıda sıralanan koşullar ile birlikte, bir akademik dergide yayımlanması onaylanmış olan akademik çalışmalara en üst düzeyde erişimin desteklenmesi için aşağıdaki süreçleri takip etmeyi onaylar:

(a) Arşivleme: Her Batman Üniversitesi Mensubu, yayın tarihinden geç olmamak koşuluyla, hakem değerlendirmelerinden geçerek, akademik bir dergide yayınlanmak için onay almış makalesinin dijital kopyasını Akademik Arşiv Sistemi'nde depolar.

(b) Açık Erişim/Ambargo Süresi Sonunda Açık Erişim: Yazar, çalışmalarının kamuya ivedilikle açık erişim yazılımının ayarlarını "Açık Erişime İvedilikle Sunulması" seçimiyle gerçekleştirilmesi yönünde desteklenir. Yazarın yayıncılarla yaptığı anlaşmalar ve kişisel arşivleme seçenekleri göz önüne alındığında "Kamuya Açık Erişim" ve "Ambargo Süresi Sonunda Açık Erişim" (Ambargo süresi 12 (oniki) ayı geçmemelidir.) olmak üzere iki başlıkta uygulanır.

(c) Lisanslama: Her Batmann Üniversitesi Mensubu, entellektüel katkı sağladığı çalışmasının Batman Üniversitesi Kütüphanesi tarafından işletilecek Açık Arşiv'de kamuya açık olarak açık dağıtım ve koruma prensiplerine uygun şekilde depolenacığını kabul eder. Yasal koşullar çerçevesinde, her Batman Üniversitesi Mensubu çalışmalarını yayıncılarla yapmış olduğu anlaşmaların koşullarını çiğnemeyecek şekilde tekelci olmayan geri, geri alınamaz ve tüm dünyada geçerli bir lisans anlaşması ile Açık Arşiv'de depolamaya onay verir. Bu poltikanın onayı, Rektör ve ya görevlendirdiği bir sorumlu tarafından takip edilir.

(2) Yüksek lisans ve doktora dereceleri veren her yükseköğretim kurumu, tezlerin Kurumsal Akademik Arşiv sisteminde saklanmasını sağlayacak bir politikayasahip olmalıdır. Çalışmalarını yayımlamak ve ya buluşları için patent almak isteyen araştırmacılara, araştırmalarını Kurumsal Akademik Arşive gecikmeli olarak koymalarına imkan veren politiakalar izlenmelidir. süre bitiminde bu yayınlar otomatik olarak erişime açılır.

(3) Telif hakkı olan araştırmaların üst verileri kullanılabilir olduğunda mümkün olan en kısa sürede arşivlenmeli ve bu üst veriler arşivlemele anından itibaren Açık Erişim olmalıdır.

(4) Atama ve yükseltmeler ile diğer kurum içi değerlendirmelerde dikkate alınan bilimsel çalışmalar Kurumsal Akademik Arşivlerde arşivlenir.

(5) Batman Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Başkanlığı, yayınların derlenmesi ve standartlarauygun olarak Kurumsal Akademik Arşiv sisteminde arşivlenmesi için üniversite mensuplarıyla koordineli olarak çalışır.

(6) Batman Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, Kurumsal Akademik Arşiv sistemlerinin kurulumu, güncellenmesi, yedeklenmesi ve Yükseköğretim Açık Arşiv Sistemine açık erişim standartlarında veri aktarılması süreçlerini koordine eder.

Çok Yazarlı Çalışmalarda Depolama Sorumluluğu: Batman Üniversitesi Mensupları, birden fazla kurumdan birden fazla yazarın işbirliğinde hazıladıkları çalışmaları Açık Arşivde depolayabilirler. Birden fazla Batman Üniversitesi Mensubu tarafından gerçekleştirilmiş çok yazarlı çalışmlarda ise, kaynağı başyazar ve ya ilk yazar depolar.

Bu politakanın etkin biçimde uygulanabilmesi için aşağıdaki koşullara dikkat edilmelidir:

1- Rektörlük, bu politikanın uygulanmasında sorumlu olacak ve gerektiğinde ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların çözümünde ve poltikada yapılıbilecek değişiklikler konusunda yürütücü görevini üstlenecektir.

2- Rektörlük, bir Açık Erişim Danışma Kurulu kurulmasına öncülük ederek bu kurulun yürütücülüğünü üstlenecektir.

İKİNCİ BÖLÜM

Üniversite Açık Erişim Danışma Kurulu, Kurulun Görevleri ve Alt Kurullar

Açık Erişim Danışma Kurulu

Madde 6-(1) Rektörlük, bir Açık Erişim Danışma Kurulu kurulmasına öncülük ederek bu kurulun yürütücülüğünü üstlenecektir.

(2) Batman Üniversitesi Açık Erişim Danışma Kurulu,

(a) Rektör ve ya görevlendireceği Rektör yardımcısının Başkanlığı'nda

(b) Senato,

(c) Fen-Edebiyat Fakültesi

(d) Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi,

(d) Güzel Sanatlar Fakültesi,

(e) Teknoloji Fakültesi,

(f) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi,

(g) Sosyal Bilimler Enstitüsü,

(ğ) Fen Bilimleri Enstitüsü,

(h) Sağlık Bilimleri Enstitüsü,

(ı) Batman Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı temsilcisinden oluşan 11 kişiden oluşur.

(3) Kurul üyelerinin görev süresi 3 (üç) yıldır.

(4) Kurul üyeleri en fazla 2 (iki) dönem görev yapar.

(5) Açık Erişim Danışma Kurulu, bu politikanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 3 (üç) yıl içerisinde her yıl, bu üç yılın sonunda takip eden dönemde ise her 3 (üç) yılda bir, bu politikanın değerlendirilmesini gerçekleştirmekle yükümlü olacaktır. Kurul, gerekli gördüğü hallerde politkayı revize etme ve ya değiştirme çalışmlarından sorumlu olacaktır. Öneri ve görüşler Batman Üniversitesi Rektörlüğü'ne sunulacaktır.

Alt Kurullar

Madde 7- (1) Danışma Kurulu, çalışma açısından öğretim elemanları ile Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı personelinin hizmetlerinden yararlanabilir.

(2) Gerek gördüğünde fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve enstitülerde meslek gruplarına göre geçici alt kurullar kurulabilir.

(3) Danışma Kurulu tarafından oluşturulan geçici alt kurullar, yayınların politikada belirtilen amacına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda Danışma Kuruluna görüş bildirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

Madde 8- (1) Bu politika, Batman Üniversitesi Senatosu'nda kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 9- (1) Bu politika hükümlerini Batman Üniversitesi Rektörü yürütür.